2 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
: 137065
: 137066

Huis ter Lucht

Uit WikiDelft

Ga naar: navigatie, zoeken

Rijke Delftenaren reden vroeger ter ontspanning met een koetsje naar hun buitenhuis buiten de stad. Voor de minder welbedeelden waren de diverse recreaties aan de toevoerwegen van en naar Delft een uitkomst.

Huis ter Lucht

Helemaal aan het begin van de Rotterdamseweg lag het beroemde Huis ter Lucht. In ieder geval al in 1655 kwam deze naam voor. Vanaf dat moment liep er een afzonderlijk voetpad van de uitspanning langs de Rotterdamseweg richting Overschie. Op de Kaart Figuratief (1675–1678) is goed zichtbaar dat er een horecagelegenheid zat op de hoek van de huidige Hertog Govertkade en de Kanaalweg. Koetsen en paarden stonden op het pleintje uitgestald, en de palen op het ommuurde terrein achter het pand duiden waarschijnlijk op een plek waar (bal)spelen gedaan konden worden. Ook in de negentiende eeuw zat Huis ter Lucht nog op deze plek.

Volgens een akte van verhuur van 17-01-1710, opgesteld door notaris Adriaen Hoppesteijn van Leeuwen, werd Huis ter Lucht door eigenaresse Lijsbeth Jansdr van Oosthoek verhuurd aan haar schoonzoon Cornelis Corstiaensz van den Abeele. Hij was getrouwd met Marijtje Jansdr de Vree.
Volgens een akte van verkoop van 03-02-1714, opgesteld door notaris Jan de Bries, werd Huis ter Lucht (met herberg, huis, erf, paardenstallen, wagenhuis) door dezelfde Cornelis Corstiaensz van den Abeele gekocht van zijn schoonmoeder. In deze verkoopakte wordt ook nog de naam genoemd van de vorige eigenaar sedert 13-09-1669, namelijk Lijsbeths eerste man Jan Jansz de Vree. Hij stierf op 25-11-1680 op Huis ter Lucht.
Lijsbeths trouwde op 07-10-1685 met haar tweede man, Cornelis Arentsz van Spanjersbergh. Hij stierf op 24-10-1702, ook op Huis ter Lugt.

In 1910 was er sprake van een Nieuw Huis ter Lucht, dat toen aan de westzijde van de Rotterdamseweg zat tegenover de ijsbaan. Het betrof een geheel nieuw complex en dus ook aan de andere zijde van de weg. Sindsdien stond het ook wel onder de naam van de nieuwe exploitant bekend: Van Mullem.

Theetuin Huis ter Lucht aan de Rotterdamseweg 131 (ca.1920, Algemeene Grafische Industrie)

Jacob Rodenburg

De oudst bekende eigenaar van Huis ter Lucht was logement- en stalhouder Jacob Ro(o)denburg. Hij runde dit bedrijf in ieder geval in 1805, toen hij ook tolgaarder was voor het Hoogheemraadschap Delfland. De familie Rodenburg bleef Huis ter Lucht runnen tot 1869, toen het geveild werd en in handen kwam van Geurt de Ronde. Misschien was het toeval, maar in hetzelfde jaar besloot het gemeentebestuur van Vrijenban voortaan niet meer in Huis ter Lucht te vergaderen.
Kwamen de gemeenteraadsleden altijd te paard of met de koets? De Ronde liet het bedrijf immers over aan elkaar opvolgende restaurateurs, die het geheel meer als koffiehuis in de markt zetten. De stalhouderij was financieel weinig interessant en werd als zodanig steeds minder gebruikt, alhoewel er stalmogelijkheden bleven.

Koffiehuis

Huis ter Lucht onderging een grondige verbouwing rond 1870. In de advertentie voor de verkoop van het bedrijf in 1881 stond het geheel aangeprezen als een zeer gunstig gelegen en druk bezocht koffiehuis annex recreatie. Beneden was een ruime zaal met veranda, met twee voorkamers, een keuken en een kelder. Op de bovenverdieping waren nog eens drie voorkamers (die waarschijnlijk als hotelkamers konden dienen), een slaapkamer, twee dienstbodenkamertjes en een vliering. Het buitenterrein maakte een belangrijk onderdeel uit van het geheel met een 'ruim koetshuis met stal voor 8 paarden, voorplein en grooten welaangelegden tuin met priëeltjes en muziektempel, vruchtboomen, heesters en gasleiding'.

Van Mullem

Aan het begin van de twintigste eeuw beleefde het Nieuwe Huis ter Lucht glorieuze tijden. Martinus van Mullem (overleden 1946) was vanaf ongeveer 1910 eigenaar van het complex, dat hij samen met zijn vrouw nieuw leven inblies als recreatie annex verhuisbedrijf Van Mullem. Zijn kleinzoon Ruud Muller (1951) tekende het verhaal van dit familiebedrijf op. Martinus nam het complex over van zijn vader Zweris. De functie van stalhouderij verdween steeds meer naar de achtergrond en in 1923 maakten de oude houten stallen plaats voor een nieuwe feestzaal voor bruiloften en partijen. De ruimte boven de voormalige stallen diende sindsdien als opslagplaats voor goederen. Verhuisbedrijf Van Mullem was inmiddels een begrip. Vele Delftenaren die naar Nederlands-Indië vertrokken, lieten hier tijdelijk hun meubilair opslaan.
Diverse verenigingen hadden hun thuisbasis bij Van Mullem, die zijn uitspanning overigens nog aanprees als Huis ter Lucht. Er werden lezingen gegeven, maar ook motorclub De Prinsenstad, de Delftsche Kanoclub, gymnastiekvereniging Excelsior, wielrenners en een atletiekclub hadden er hun stek. De schietbaan op het terrein was in gebruik bij handboogschietvereniging Willem Tell. Bij kinderen uit de buurt was vooral de speeltuin bekend, waar Van Mullem onder andere in 1934 voor adverteerde: 'Met uw kinderen naar den Thee- en Speeltuin "Huis ter Lucht" met vele attracties. Onze electrische kermis: draaimolen met paarden, schuitjes, olifant, kameel, enz.!' De ouders konden in de tussentijd een plekje zoeken op het terras of in de theetuin.

Herinneringen

Ruud Muller herinnert zich de drukte die er vooral in de zomer of op feestdagen heerste. 'Op het lommerrijke terras kon men koffie, thee, fris, ijs ofwel iets sterkers gebruiken en onderwijl het doorgaande verkeer naar Rotterdam gadeslaan.' Dranken werden ingekocht bij de firma Rust, bier kwam van brouwerij Oranjeboom en het ijs werd zelf bereid. Een uitgebreide snack-kaart was er nog niet. Muller: 'Men kon wel een broodje ham of kaas bestellen. Met kruidenier Van Kessel werd in die catering voorzien. Wanneer op een drukke Hemelvaartdag de voorraad ham ontoereikend was, moest dit in het geheim via de achterdeur geregeld worden. Op handel buiten de winkelsluitingswet om stond immers een hoge boete.'
Na het overlijden van Martinus van Mullem in 1946 namen zijn dochter Truus en schoonzoon Gerrit van Loon het bedrijf over. De speeltuin bleek niet meer rendabel en raakte in verval. Toen ook het verhuisbedrijf moeilijkheden ondervond, moest dit wijken. De feestzaal en het café hielden nog stand tot 1967, maar in dat jaar werd het hele complex overgedaan aan de gemeente. Voor korte tijd kwam er nog een nieuwe gebruiker voor het pand, namelijk de Stichting Open Jeugdwerk. Deze zou hier onder andere Pop Eye avonden houden met beatavonden en zomeractiviteiten voor de jeugd. Voormalig Huis ter Lucht diende echter kort nadien te wijken voor nieuwbouw.

Persoonlijke instellingen
Home In het nieuws Over WikiDelft Thema's Hulp
Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies