2 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
Uit de geschiedenis van het Westland, 'de glazen stad'
: R24177
De Buitenwatersloot, het blauwe lint naar de glazen stad
: R67096

Het Westland, de glazen stad

Uit WikiDelft

Ga naar: navigatie, zoeken


Het Westland, een glazen stad.

Het Westland is een gemeente in Zuid-Holland. In dit artikel laten wij zien hoe de gemeente is ontstaan, wat de ontwikkelingen waren en hoe de gemeente er nu uit ziet. Ook staat er in welke connectie het Westland en Delft hebben. Het is een boeiende gemeente, want in de afgelopen jaren is er veel veranderd.

Hoe is de gemeente Westland ontstaan?

Voor de Romeinse tijd woonden er al mensen in het Westland. Dit hebben archeologen aangetoond door hun vondsten. In Poeldijk, Naaldwijk en Honselersdijk zijn scherven van aardewerk uit de Romeinse tijd gevonden. Dit toont aan dat het bewoond was. Ook zijn er donkere lagen in de bodem gevonden. Deze wijzen op het gebruik van meststoffen. Er zijn ook scherven van na de Romeinse tijd gevonden, die namelijk uit de negende eeuw dateren. Ze zijn vooral gevonden in Naaldwijk, Maasland, Wateringen en Honselersdijk.

Aan het begin van de jaartelling waren er in het Westland veel overstromingen. Hierdoor ontstonden vanaf de kust kreken (watergeulen). Deze slibden dicht met zand en klei. Op deze gebieden was bewoning mogelijk. In de 3e eeuw gebeurde dit weer opnieuw. Er kwamen overstromingen, hierdoor werd het land onbewoonbaar.
Daarna ontstonden er kreken, o.a. De Grote Gandel, langs Monster, Poeldijk en Wateringen. Klei werd afgezet en dit werd het Westlanddek genoemd. Het is één tot anderhalve meter dik. Mensen konden hier, rond Monster, Delft en Maassluis, weer wonen. Namen zoals 't Woudt, Abtswoude en Pijnacker dateren uit deze tijd. Er ontwikkelden zich bossen en daar werden deze namen aangegeven.
Buiten het westlanddek leefden de bewoners op terpen. Op andere plaatsen beschermde men zich d.m.v. dijken tegen het water. Deze dijken vormden ook verbindingswegen tussen de verschillende nederzettingen. Dorpen, zoals Wateringen, Poeldijk en De Lier zijn zo ontstaan. Later zijn ook de andere dorpen voorzien van dijken.

Kassen

Het Westland staat bekend om de tuinbouw, maar in de Middeleeuwen was er nog helemaal geen tuinbouw. Ze leefden toen van de akkerbouw en veeteelt. Toch kwam de tuinbouw op gang. Boeren teelden fruit en handelaren kochten dat bij hen. Zij verkochten dat weer ergens anders. Er kwam steeds meer belangstelling voor de tuinbouw.
Waarom het Westland nu zo geschikt is voor de tuinbouw zijn verschillende oorzaken voor. De bodem is het belangrijkst. Deze is namelijk heel geschikt voor tuinbouw. Ook de ligging van de zee en de hoge temperaturen in de winter waren van belang. Gunstig was ook dat het Westland tussen groeiende steden lag, o.a. Delft, waar de vraag naar tuinbouwproducten toenam.
De druiventeelt nam toe. Door het gunstige klimaat konden druiven in de open lucht geteeld worden. Rond 1800 werd het Westland een centrum van druiventeelt genoemd. Deze teelt was een belangrijke export naar Engeland. Na de grote landbouwcrisis in 1880, die West-Europa teisterde, kwam de Westlandse tuinbouw in moeilijkheden. Men ging op zoek naar andere teelten, nieuwe verkoopmethoden (veilingverkoop) en men ging gebruik maken van glas voor de teelt van groenten en fruit. Er kwam sterke concurrentie van de druiventeelt, hierdoor nam het af.
Maar dit was niet het einde van de Westlandse tuinbouw. De druiventeelt vormt nu nog maar een klein onderdeel van de productie van dit vruchtbare gebied. Nu worden tomaten, sla en vooral bloemen hier geteeld in vele kassen (warenhuizen). De tuinbouw is nu nog steeds in volle gang en dat zal nog een aantal eeuwen zo blijven!

Welke ontwikkelingen en veranderingen zijn er geweest?

Economie
De bruto toegevoegde waarde van de regio bedroeg in 2007 € 3 miljard, wat neerkomt op 2,5% van de economie van Zuid-Holland. Daarmee heeft het een hoge ruimtelijk-economische dichtheid. Doordat er vanuit het Westland veel wordt geëxporteerd kan de regio gezien worden als één van de stuwende krachten van de Nederlandse economie.
In 2007 was 3,5% van de Westlandse bevolking werkeloos, tegen 5% in Nederland. De werkgelegenheid was vanaf het jaar 1996 met 25% gestegen. Van de beroepsbevolking in het Westland was 30,8% laag opgeleid, 44,2% middelbaar opgeleid en 25,0% was hoog opgeleid. De arbeidsparticipatie is in het Westland 70% en is daarmee een belangrijke oorzaak van het hoge welvaartsniveau. Een Westlands inkomen in 2004 bedroeg gemiddeld €18.300 per persoon en landelijk was dit ongeveer €17.800. Dit verschil is opmerkelijk door het lage opleidingsniveau van de Westlandse beroepsbevolking.
Als men nu aan het Westland denkt, denkt men waarschijnlijk aan de glastuinbouw, de belangrijkste bron van inkomsten. De gemeente dankt aan deze glazen warenhuizen ook zijn bijnaam ‘De Glazen Stad’. De economie bestaat namelijk vooral uit tuinbouwbedrijven. Daarnaast is de regio door onder meer de veiling FloraHolland in Naaldwijk belangrijk voor de distributie en verwerking van (tuinbouw)producten. De recreatie-, zorg- en onderwijssectoren zijn relatief kleinschalig en regionaal gericht. Ook de dienstensector is in het Westland klein vergeleken met de rest van Nederland, ondanks de grote groei van meer dan 60% de laatste tien jaar.
Het Westland beschikt over voldoende ruimte voor bedrijven, waardoor zij zich makkelijk kunnen vestigen en/of uitbreiden. Maar de grondprijzen zijn wel hoog, zeker vergeleken met de omliggende gemeenten. Dit maakt het vestigen van nieuwe bedrijven duur. Ook is er een beperkt kantorenaanbod, wat de groei van de dienstensector remt.

Glastuinbouw
Uit een ‘bevolkingsonderzoek’ uit 1514, gedaan om de belastingen vast te stellen, is gebleken dat er in die tijd nog niet aan tuinbouw werd gedaan. De bronnen van bestaan waren toen voornamelijk akkerbouw en veeteelt. In de zestiende eeuw waren de omstandigheden verbeterd en nam de teelt van fruit toe. In de 17e en 18e eeuw breidde dit zich verder uit. Op kaarten van Cruquius, die in 1712 getekend zijn, zijn al op veel plaatsen in het tegenwoordige Westland tuinbouwgebieden te zien.
Met name door de ligging van het Westland was het gebied geschikt voor tuinbouw. Doordat het Westland namelijk aan de kust ligt, had het gebied relatief hoge temperaturen in de winter, wat voordelig was voor de tuinbouw. Daarnaast lag de streek tussen de groeiende steden waar de vraag naar tuinbouwproducten toenam. Ook de goede waterverbindingen voor het transport naar deze steden waren gunstig.
Door het gunstige klimaat konden druiven in de open lucht geteeld worden tegen zogenaamde druivenmuren, waarvan de resten nog te zien zijn in Poeldijk en Monster. Verder werd het zand van de oude strandwallen gebruikt om de bodemkwaliteit van de veen- en kleigronden te verbeteren. In de 19e eeuw startte in het Westland de tuinbouw op grotere schaal. Rond 1828 was de regio een centrum voor de druiventeelt en exporteerde ze, door de komst van de stoomboot, vooral naar het Verenigd Koninkrijk. De helft van de totale opbrengst van 1837, zo'n 7500 kg, werd naar het Verenigd Koninkrijk geëxporteerd.
Door een grote landbouwcrisis in 1880 in West-Europa ging men kijken naar andere teelten en andere verkoopmethoden. Tuinders gingen gebruikmaken van glas voor de teelt van groente en fruit, waardoor de druivenmuren geleidelijk verdwenen.
Een nieuwe verkoopmethode was het veilen van de producten. De druiventeelt nam enorm toe vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, maar stortte in na de oorlog doordat de Zuid-Europese landen druiven veel voordeliger konden leveren. Als vervanging van druiven kwam de tomatenteelt op en worden er momenteel in het Westland nog maar weinig druiven geteeld.
Het glastuinbouwgebied beperkt zich grotendeels tot de gemeente Westland. In Midden-Delfland overheerst de veeteelt. Het Westland is, door de snelgroeiende ontwikkeling op het gebied van ‘agribusiness’, een welvarende en innovatieve streek geworden. Er ontstaan steeds meer nieuwe technieken om beter te kunnen functioneren als tuinbouwbedrijf, van de dichte kas tot de zogenaamde ‘cabriokas’.

Infrastructuur
Met het openbaar vervoer is het Westland slecht bereikbaar, wat de economische ontwikkeling beperkt. Het Westland heeft geen treinstations, de dichtstbijzijnde zijn de stations van Hoek van Holland en Maassluis. Ondanks dat het Westland via het openbaar vervoer slecht bereikbaar is, ligt de gemeente vlakbij de Rotterdamse haven en is het ook over de snelweg goed te bereiken, een pluspunt voor de logistiek. De laatste jaren komt die goede bereikbaarheid toch onder druk te staan, wat onder andere komt door de trage planvorming van een aantal wegen en knooppunten. Ook de economische ontwikkeling van de afgelopen jaren heeft hier aan bijgedragen.
Het werkelijke imago van de regio is anders dan het gewenste image van de regio. Veel mensen denken bij het Westland aan een ‘boeren gemeente’, terwijl de innovatieve en ondernemende cultuur niet echt bekend is bij de hoger opgeleiden. Zij zijn echter wel van buiten nodig om economisch te kunnen blijven groeien.

Hoe ziet het Westland er nu uit?

Het Westland staat in Nederland nu bekend als een gemeente in de provincie Zuid-Holland. De gemeente is op 1 januari 2004 ontstaan door gemeentelijke herindeling Westland waarbij de gemeenten De Lier, ’s Gravenzande, Monster, Poeldijk, Ter Heijde, Naaldwijk, Honselersdijk, Maasdijk, Wateringen en Kwintsheul werden samengevoegd. De twee overige Westlandse gemeenten, Maasland en Schipluiden, hebben er voor gekozen om hun eigen weg te gaan. Ze zijn (eveneens op 1 januari 2004) samengevoegd tot de gemeente Midden-Delfland.
Op 31 2010 telde het Westland 99.791 inwoners, op een oppervlakte van 90,5 km2, waarvan een landoppervlakte van 7990 ha en een wateroppervlakte van 1060 ha.
Verreweg het grootste gedeelte van de bevolking, 60%, behoort tot de leeftijdscategorie 20 tot en met 64 jaar. 27% is onder de twintig jaar, en ruim 13% behoort tot de categorie 65-plus, waarvan 3% zelfs 80 jaar of ouder is! Verwacht wordt dat de bevolking in Westland tussen 2006 en 2025 met 12% zal stijgen, voor Zuid-Holland is dit percentage 6% en voor Nederland 3,7%. In de gemeente wonen 8.646 allochtonen, 8,8% van de totale bevolking. In Nederland is dit percentage 19,3% en in Zuid-Holland is dit percentage 26,1%. Van de allochtonen zijn er 4.640 westers en 4.006 niet-westers. Van de niet-westerse allochtonen komt het merendeel, 1.331 mensen, uit Marokko. Uit Suriname komen 583 mensen en uit Turkije 404. Zo'n 183 mensen komen van de Nederlandse Antillen en Aruba. Van de westerse allochtonen komen er 2.766 uit de Europese Unie (toen nog met 25 landen). Uit Indonesië zijn 1.225 mensen afkomstig.

Bevolking (2008)

Kern Inwoners
's-Gravenzande 20.068
Naaldwijk 18.131
Wateringen 14.062
Monster 13.753
De Lier 11.862
Honselersdijk 7.515
Poeldijk 5.852
Maasdijk 3.948
Kwintsheul 3.649
Ter Heijde 614

De meeste inwoners wonen in de grotere dorpen zoals ’s-Gravenzande en Naaldwijk. In Kwintsheul en Maasdijk wonen naar verhouding vrij weinig mensen, en Ter Heijde telt slechts 614 inwoners.

Cultuur in het Westland

Typerend voor de regio zijn de zogenaamde hokken, jongerenketen waarin voornamelijk in de weekenden veel wordt gedronken door Westlandse jongeren. Hier worden meestal caravans, zolders, keten, kantines en schuren voor gebruikt. In de gemeente Westland, waar ongeveer 200 tot 250 hokken bestaan, maakt men onderscheid tussen twee soorten. De hokken die dienen als een soort verlengde huiskamer worden gezien als een sociale ontmoetingsplaats. Er zijn echter ook commerciële hokken met hoge drankomzetten. Deze laatste soort hokken worden hard aangepakt.
Het Bureau Eerlijke Mededinging (BEM), onderdeel van Koninklijke Horeca Nederland, wil graag dat alle hokken in het Westland verdwijnen, omdat zij het oneerlijke concurrentie vinden voor de horeca. Maar burgemeester en wethouders geven geen gehoor aan deze wens. Wel gaan zij voorlichting geven aan jongeren en ouders om drankmisbruik te voorkomen.
Er zijn veel organisaties en verenigingen in het Westland die zich inzetten voor de culturele ontwikkeling. Een band die veel heeft betekend voor de cultuur van het Westland is de Kromme jongens. Dit is voornamelijk omdat zij muziek maakten over het Westland en het harde, onzekere tuindersleven. Hoewel de band van 1988 t/m 1998 bekend was, zijn de nummers onder de jeugd en de ouderen nog steeds razend populair. Zo populair, dat er 2006 een musical is opgevoerd, genaamd de Kromme Jongens. In deze 11 voorstellingen, die al snel uitverkocht waren, werden verschillende nummers van de band opgevoerd. Door het succes van deze eerste echte Westlandse musical besloot men om in 2007 nog 26 voorstellingen te geven. Ook deze waren vrijwel allemaal uitverkocht. In 2011 heeft de band opnieuw opgetreden.

Andere grote evenementen in het Westland zijn:
-Varend Corso, een jaarlijks evenement van drie dagen waarbij (tuinbouw)bedrijven reclame maken door hun producten mooi uit te stallen op vrolijk versierde boten. Ze varen daarbij behalve in het Westland ook in Schipluiden, Delft en Rijswijk.
-Waterpop in Wateringen, een jaarlijks zomerfeest waarbij bekende en onbekende artiesten optreden.
-De Wateringse Wielerronde, een jaarlijks evenement dat altijd op de donderdag in de week na de Tour de France wordt gehouden. Er zijn verschillende wielerrondes voor alle leeftijden. Vaak treed er ook nog een bekende artiest op, en ’s avonds wordt er gefeest.
-Nationale Zomerbloemententoonstelling, in Naaldwijk.
-Braderieën, die in de zomer in verschillende dorpen worden gehouden. De duur varieert van twee tot zes dagen.

Welke connectie hebben het Westland en Delft?

Trekschuiten waren hét vervoermiddel die eeuwen lang gebruikt werden. Ze worden zo genoemd, omdat zij werden voortgetrokken (gejaagd) door een paard dat op het jaagpad liep. De jager zat meestal op het dier en zorgde ervoor dat de schuit de juiste route volgde. Dit manier van transport was niet erg snel en de reizigers moesten veel geduld hebben, maar in die tijd had men nog geen haast.
De meeste tochten vertrokken vanuit Naaldwijk. Ook de trekschuit die naar Delft ging. Elke donderdag en zaterdag kon men met de trekschuit naar Delft. Je moest dan wel vroeg opstaan, want de schuit vertrok al om één uur 's nachts. Dit was speciaal voor de marktkooplieden en handelaren die naar de Delftse markt wilden. Om zes uur arriveerde men in Delft. Maar wat als de vaarten bevroren waren. Elke donderdag reed er een wagen van Naaldwijk naar Delft. Passagiers en goederen konden vervoerd worden.

Tram

Toen de stoomtram in het Westland reed, wilde men natuurlijk niet meer met de trekschuit. De tram ging veel sneller. Er ontstond een maatschappij, de Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij (W.S.M.), die personen en goederen door het Westland vervoerde. In 1912 werd pas de lijn naar Delft aangelegd. Dit was tevens de laatste lijn.
De stoomtram was zeer belangrijk voor de tuinbouw. De producten konden zo snel vervoerd worden naar de grote steden. Vanuit Delft werd steenkool naar het Westland vervoerd. Dit was nodig voor de verwarming van de kassen. De tram bleef tot 1925 in gebruik voor personenvervoer. Daarna nam de autobus dit vervoer over. Het vrachtvervoer werd nog per tram gedaan tot 1967.
Vroeger werd Delft gebruikt om de tuinbouwproducten te verkopen. Nu gebeurt dat iets minder. Toch komen er veel westlanders naar Delft voor vermaak, zoals de bioscoop, winkels, musea, theater, restaurants en natuurlijk nog veel meer.

Persoonlijke instellingen
Home In het nieuws Over WikiDelft Thema's Hulp
Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les rsultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies